|
Windshield-functie isolatiemateriaal blijkt onvoldoende bekend
Teruglopende isolatiewaarde door windbelasting niet gedekt in Bouwbesluit
In artikel 71 van het Bouwbesluit is de luchtdoorlatendheid, ofwel luchtdichtheid, van woningen en gebouwen geregeld. Weinig tot niets wordt echter geschreven over de invloed van sterke wind op de isolatiewaarde van met name gevelconstructies. Op papier kan een gevelconstructie voldoen aan alle luchtdichtheidsnormen en -richtlijnen, maar in de praktijk kan zo’n ontwerp bij hoge windbelasting toch ontoereikend blijken te zijn. In die gevallen loopt de isolatiewaarde van de constructie dramatisch terug, en blijft de buitenschil kouder (en vochtiger) dan oorspronkelijk was bedoeld. Opvallend is dat de keuze van het isolatiemateriaal hierop een grote invloed heeft: de zogenoemde ‘windshield’-functie.
Bij navraag bij een aantal kustgemeenten in Nederland blijkt al snel dat dit fenomeen nauwelijks bekend is, laat staan dat men er bijzondere aandacht aan schenkt. Dat is ook niet zo vreemd, omdat de invloed van windbelasting op de isolatie ook in het Bouwbesluit niet aan de orde komt. Toch is sinds kort ontdekt dat aan gebouwen in kustgebieden en andere ‘open’ gebieden met een hoge windbelasting wel degelijk extra eisen zouden moeten worden gesteld.
Isolerende werking
Voorwaarde voor een gevelconstructie is dat deze aan de koude zijde een lage diffusieweerstand moet hebben, respectievelijk ventilerend moet zijn uitgevoerd. Water, dat bijvoorbeeld in de stenen van de buitenmuur dringt, verdwijnt via de binnenzijde van het buitenspouwblad en de open stootvoegen weer naar buiten. Maar juist rond die open stootvoegen, die nu eenmaal nodig zijn, kan een probleem in windrijke gebieden ontstaan. Dat heeft voor een groot deel te maken met de keuze en toepassing van het type isolatiemateriaal. Wordt namelijk een isolatiemateriaal met een ‘open’ structuur gebruikt, dan kan een sterke wind erdoorheen blazen. Vooral rond de stootvoegen (in een oppervlak met een diameter van ,,n tot anderhalve meter) verliest dat isolatiemateriaal zijn isolerende functie. Stel dat een gevel van een woning boven vier en onder vier open stootvoegen telt, dan ontstaat er een oppervlak van circa acht vierkante meter, waarbij de isolatie vrijwel niets meer doet. Daarmee heeft ongeveer de helft van het geveloppervlak in de natte, windrijke maanden (juist als de gevel móet isoleren) geen isolerende werking meer, en voldoet per definitie dus ook niet meer aan de eisen van het Bouwbesluit.
Gesloten celstructuur
Er zijn twee remedies om dit probleem op te lossen. Zo kan het ‘open’ isolatiemateriaal worden voorzien van een windwerende, damp-open folie. Dit is kostbaar en betekent weer een extra handeling op de bouwplaats. Een andere, en meer ‘directe’ remedie biedt het gebruik van een isolatiemateriaal met een ‘gesloten’ celstructuur, zoals EPS (geëxpandeerd polystyreen). Dit materiaal is wind- en vochtdicht en levert zelfs in windrijke gebieden een volledige, blijvende isolatiewaarde op. De uitstekende windshield-functie van EPS is ook af te leiden uit een onderzoek van het Swedish National Testing and Research Institute SP (het ‘Zweedse TNO’), waarin de conclusie luidt: “Een thermisch isolerend windshield in de juiste dikte, zoals EPS, leidt ertoe dat de binnenzijde van de buitenmuur warmer en daardoor droger blijft dan wanneer een niet-isolerend windshield wordt gebruikt.”
Vrije convectie
In sommige campagnes wordt door fabrikanten gewaarschuwd voor een ander fenomeen: het verschijnsel van ‘vrije convectie’. Spouwisolatie, die slordig wordt geplaatst en bovendien níet is voorzien van een liplas rondom, leidt dan tot problemen. Dit komt doordat warme lucht rondom de isolatieplaten gaat stromen. Gelukkig worden de EPS-spouwplaten, die door de leden van Stybenex op de markt worden gebracht, alle voorzien van een rondom lopende sponning, en worden geleverd met ondubbelzinnige verwerkingsvoorschriften.
Overigens is het windshield-fenomeen niet bij álle Nederlandse kustgemeenten onbekend terrein. De gemeente Den Helder adviseert al jaren om isolatiematerialen met een gesloten celstructuur te gebruiken, ook in de periode n de invoering van het Bouwbesluit. Dat echter veel windrijke gemeenten in Nederland geen aandacht aan de negatieve invloed van windbelasting besteden, geeft aan dat het Bouwbesluit nog niet volledig is.
|
